Nederlandse Chinezen uit Indonesië herontdekken hun geschiedenis

by CRTV

1947 Mwarstraat Semarang Bkl-0359-logo Tekst en foto’s: Pay-Uun Hiu

Overschaduwde verhalen
Chinezen uit Indonesië die naar Nederland zijn geëmigreerd, hebben zich nooit als een afzonderlijke groep gemanifesteerd. De meesten zijn geruisloos geïntegreerd zonder veel aandacht op hun afkomst te vestigen. Daardoor dreigt nu wel een specifiek deel uit de koloniale en postkoloniale geschiedenis te verdwijnen. Dit vreest Patricia Tjiook-Liem, medeoprichtster van het Chinese Indonesian Heritage Center dat nu de levensgeschiedenissen van de Peranakan-Chinezen verzamelt. ‘We mogen ons ervan bewust zijn dat onze geschiedenis de moeite waard is om te bewaren.’

“Bent u bij uw onderzoek ook gestuit op bronnen over Chinezen uit Indonesië?” Het was een terloopse vraag die juriste Tjiook-Liem twee jaar geleden stelde aan het eind van een lezing bij het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde, beter bekend als het KITLV in Leiden. Een Australische onderzoekster had een studie gedaan naar een Indische jongeman en vertelde daarover.
“Ik wilde graag horen hoe zij dat had gedaan en welke bronnen zij had gebruikt,” zegt Tjiook-Liem, die in 2009 was gepromoveerd op de rechtspositie van Chinezen in Nederlands-Indië. Ze was niet geheel zonder agenda vanuit haar woonplaats Amstelveen naar Leiden gegaan. Zij was bezig de geschiedenis van haar Chinese familie in Indonesië te onderzoeken en merkte hoe lastig het was aan materiaal te komen. ”Over Indische mensen wordt heel veel geschreven, maar over Chinese personen relatief weinig.” En nee, ook de Australische wetenschapster kon haar helaas niet verder helpen.

Patricia Tjiook-LiemHet zou bij ‘jammer en helaas’ zijn gebleven, als na afloop hoogleraar Henk Schulte Nordholt van het KITLV niet op Tjiook-Liem was afgestapt met de vraag of ze daar misschien iets aan konden doen. Want ook het KITLV, gespecialiseerd in onderzoek naar de voormalige Nederlandse koloniën en beheerder van een grote bibliotheek en bijzondere collecties op dat terrein, was het niet ontgaan dat de Chinezen uit Indonesië grotendeels onder de radar waren gebleven. Tjiook-Liem: “Voor het erfgoed van Chinezen uit Indonesië was geen vaste plek. Dat materiaal kwam her en der terecht bij het Indisch familiearchief of bij het Instituut voor Sociale Geschiedenis. Of, veel erger, het werd weggegooid door familieleden die geen idee hadden wat ze ermee aan moesten.”

Het zou, besloten Schulte Nordholt en Tjiook-Liem, goed zijn als het KITLV ook een collectie in het leven zou roepen voor het erfgoed van Chinezen uit Indonesië. Op die manier zou er een centrale plek zijn voor het materiaal dat inzicht geeft in het dagelijks leven van de Chinese families in Indonesië en hun migratie naar Nederland. Het zou zelfs nog beter zijn als er ook ruimte zou zijn voor andere activiteiten dan verzamelen en beheren, bedachten ze. Zo ontstond het CIHC, het Chinese Indonesian Heritage Center. De eerste publieksdag, op 1 juni 2012, was meteen zo’n groot succes dat er spoorslags een grotere zaal gezocht moest worden voor de ruim 350 geïnteresseerden.

Wil je nog meer lezen van CRTV magazine? Word abonnee en je krijgt dit unieke blad thuisgestuurd!

Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

What do you think? :)