Ontluisterend China – Floating in Memory (流离Liu Li)

by CRTV

Tekst en foto’s: Alex van Egmond

03 Floating crtv magazine

“Eenvoud is het kenmerk van het ware.” Deze uitspraak had zo uit het woordenboek van mijn overgrootmoeder kunnen komen als het niet toepasselijk zou zijn op de film Floating in Memory (2009). De in Beijing geboren regisseur Peng Tao (1974) vertelt met weinig woorden het dramatische liefdesverhaal van een naïef meisje en een foute jongen aan de zelfkant van een kleine Chinese stad.

Floating in Memory is niet de eersteling van Peng Tao. Eerder regisseerde hij Little Moth (2007), eveneens een drama dat zich afspeelt aan de onderkant van de maatschappij. En recentelijk verscheen The Cremator (2012) dat de laatste dagen van een bejaarde lijkverzorger belicht, een nogal beladen onderwerp binnen de Chinese samenleving waar over de dood niet gesproken wordt. Kortom, Peng Tao heeft als jonge regisseur heel wat in zijn mars.

Maar goed. We hebben het nu over zijn tweede film, Floating in Memory. In een grauwe provinciestad werkt de zeventienjarige Xiu als verkoopster in een schoenenwinkel. Ze slijt haar dagen met apathisch wachten op klanten. Haar wereld is niet veel groter dan de garagebox waar de schoenen staan uitgestald. Veel keus heeft ze niet. Ze moet werken om de medicijnen te bekostigen voor haar verlamde broertje dat in haar geboorteplaats is achtergebleven.

’s Avonds kijkt ze naar dansende bewoners op het stadsplein, waarschijnlijk haar enige vertier in de grijsheid van de provinciestad. Daar ontmoet ze een, voor Chinese begrippen, zeer vlotte jongen van haar leeftijd met piekhaar. Jinqiang, zoals hij heet, rijdt een motortaxi. Al snel weet hij het vertrouwen van Xiu te winnen en als ultieme, romantische daad geeft hij haar een mobieltje zodat zij hem altijd kan bereiken.

Helaas heeft haar droomprins Jinqiang foute connecties in de onderwereld en drijft hij Xiu in de prostitutie, waar zij zich als maagd moet voordoen om lokale functionarissen op te geilen. Het komt zelfs zo ver dat Xiu zwanger raakt van een van haar klanten. Gelaten en zonder veel emotionele woorden ondergaat ze al deze vernederingen. Juist met dit gegeven creëert Peng Tao een ongemakkelijke sfeer en een bijna ondragelijke spanning voor wat komen gaat. Het natuurlijke acteerwerk van de hoofdpersonages doet de rest.

01 Floating crtv magazineIn een interview voor dGenerate Films benadrukte Peng Tao het belang van goede acteurs en hoe hen te vinden: “Je moet personen kiezen die spontaan zijn en geïnteresseerd zijn in een samenwerking.” Het mannelijke personage Jinqiang vond Tao in een lokaal restaurant. “Hij was de kok daar. Hij rookte een sigaret beneden na het koken. Ik vroeg hem of hij wilde acteren. In eerste instantie was hij erg verbaasd en wantrouwend, maar nadat hij door had dat het echt was, vergezelde hij de filmploeg. De eigenaar van het restaurant was erg boos, want hij had maar één kok.”

Met Floating in Memory en zijn debuut Little Moth geeft Peng Tao een felrealistisch beeld van de Chinese maatschappij op het platteland. Zelf zegt hij hierover: “Van de 1,4 miljard Chinezen zijn er een miljard boeren. Twintig tot dertig miljoen wonen in de steden. Maar er zijn tot nu toe slechts een paar hedendaagse Chinese films die het leven van deze boeren als onderwerp hebben. Ik denk dat de (plattelands)stad de beste plek is om de realiteit en sociale veranderingen van het moderne China te laten zien.”

Maar terug naar de film. De bazin van de schoenenwinkel krijgt lucht van de zaak en grijpt in. Ze neemt Xiu in bescherming. Dit is echter niet uit menselijkheid, maar omdat ze graag Xiu’s kind wil adopteren. Passief als ze is, accepteert Xiu de 20.000 RMB die de bazin haar biedt voor adoptie. Ondertussen moet haar pooier Jinqiang vluchten. Zijn maffiabaas zit achter hem aan, omdat hij de ontvoering van het zoontje van een provincielid verkeerd heeft aangepakt. Zoals de jonge Xiu het lot passief ondergaat, zo actief creëert Jinqiang zijn eigen ondergang.

02 Floating crtv magazineGedurende de hele film drijft de camera langs de acteurs om een glimp op te vangen van wroeging of wanhoop, maar deze blijft uit. Xiu en Jinqiang zijn ook emotioneel niet met elkaar verbonden, zo lijkt het, en later in de film wordt die afstand ook fysiek. Het enige wat hen weer even samenbrengt, zijn de Olympische Spelen in Beijing, wanneer beiden kijken naar de openingsceremonie op tv. Uiteindelijk blijf jij je als kijker afvragen of Xiu haar eigen plan zal trekken of voor eeuwig zal berusten in haar lot. Afijn, dat einde zal ik niet verklappen in deze filmrecensie.

Wil je nog meer lezen van CRTV magazine? Word abonnee en je krijgt dit unieke blad thuisgestuurd!

Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

What do you think? :)